صدای موتور جاروبرقی هنگام کار طبیعی است؛ اما بلندتر شدن ناگهانی صدا، ایجاد زوزه، تق تق، سوت یا لرزش شدید می تواند نشان دهد که یکی از قطعات داخلی یا مسیر عبور هوا دچار مشکل شده است. نوع صدا، زمان ایجاد آن و تغییر همزمان مکش به تشخیص سریع تر ایراد کمک می کند.
در این راهنما دلایل اصلی صدای زیاد جاروبرقی را بررسی می کنیم و توضیح می دهیم که کدام صدا با یک بررسی ساده برطرف می شود و چه زمانی باید برای دریافت خدمات از تعمیر جاروبرقی اقدام کنید.
صدا با بوی سوختگی یا جرقه همراه است؟
دستگاه را فورا خاموش کنید و دوشاخه را از پریز بیرون بکشید. روشن کردن دوباره جاروبرقی ممکن است خرابی موتور، سیم کشی یا برد را شدیدتر کند.
انواع صدا و معنی احتمالی هر کدام
پیش از باز کردن دستگاه، به نوع صدا توجه کنید. صدای غیرعادی جاروبرقی همیشه از موتور نیست و گاهی گرفتگی لوله، ورود جسم خارجی، نشت هوا یا نصب نادرست قطعات باعث آن می شود.
صدای سوت
معمولا با گرفتگی مسیر هوا، پارگی خرطومی، نصب نادرست کیسه یا عبور هوا از یک شکاف باریک ارتباط دارد.
صدای تق تق
ممکن است جسم خارجی داخل پارویی، پروانه، لوله یا خرطومی گیر کرده باشد یا یکی از پره های فن آسیب دیده باشد.
صدای زوزه
زوزه ممتد و رو به افزایش بیشتر با فرسودگی بلبرینگ، یاتاقان، زغال یا اصطکاک قطعات چرخان موتور دیده می شود.
لرزش و کوبش
خرابی لرزش گیرها، نامتعادل شدن پروانه، لق شدن موتور یا شکستگی پایه های نگهدارنده می تواند باعث این صدا شود.
ساختار موتور، فیلتر و مخزن در بعضی مدل ها متفاوت است. برای بررسی ایرادهای متداول این برند می توانید صفحه تعمیر جاروبرقی ال جی را مطالعه کنید.
آیا علت صدای زیاد در همه برندها یکسان است؟
علت های کلی در جاروبرقی های سامسونگ، ال جی، فیلیپس، پاناسونیک، دوو، آاگ، الکترولوکس، میله و پارس خزر مشابه هستند؛ اما نوع موتور، محل پروانه، شکل محفظه، تعداد فیلترها و ساختار مخزن در هر مدل تفاوت دارد.
در مدل های مخزن دار، نصب نادرست مخزن یا فیلتر می تواند صدای سوت و لرزش ایجاد کند. در مدل های کیسه ای نیز پر شدن کیسه یا قرار نگرفتن صحیح درپوش روی صدای دستگاه اثر می گذارد. برای بررسی ساختار مدل های مخزن دار، صفحه تعمیر جاروبرقی سامسونگ راهنمای مرتبطی در اختیار شما قرار می دهد.
۱. خرابی بلبرینگ یا یاتاقان موتور
بلبرینگ ها محور موتور را در موقعیت صحیح نگه می دارند و امکان چرخش روان آرمیچر را فراهم می کنند. خشک شدن روان کننده، فرسودگی ساچمه ها، ورود گردوغبار یا کارکرد طولانی می تواند اصطکاک را افزایش دهد و صدای زوزه مانند ایجاد کند.
صدای بلبرینگ معمولا با افزایش دور موتور بلندتر می شود. در مراحل اولیه ممکن است فقط یک زوزه خفیف شنیده شود؛ اما با ادامه استفاده، لرزش، داغ شدن موتور و صدای ساییدگی نیز به آن اضافه می شود.
نشانه های خرابی بلبرینگ
- صدای زوزه پس از روشن شدن موتور ایجاد می شود.
- با افزایش قدرت دستگاه، صدا نیز بلندتر می شود.
- بدنه بیش از گذشته می لرزد.
- موتور سریع تر داغ می شود.
- هنگام خاموش شدن، صدای توقف چرخش غیرعادی است.
خرابی بلبرینگ در بعضی مدل های قدیمی نیز دیده می شود. برای بررسی ایرادهای مربوط به موتور و صدای مدل های این برند، صفحه تعمیر جاروبرقی پاناسونیک را بررسی کنید.
۲. شکستگی یا آسیب پروانه فن
پروانه با چرخش سریع، جریان هوا و مکش مورد نیاز دستگاه را ایجاد می کند. ورود تکه های سخت، پیچ، سنگ ریزه یا اجسام فلزی به محفظه موتور می تواند یکی از پره ها را خم یا شکسته کند.
پروانه شکسته تعادل خود را از دست می دهد و هنگام چرخش باعث صدای تق تق، کوبش یا لرزش شدید می شود. اگر بخشی از پروانه با محفظه تماس داشته باشد، صدای ساییدگی نیز شنیده خواهد شد.
استفاده از جاروبرقی با پروانه نامتعادل می تواند به محور موتور، بلبرینگ و محفظه فن آسیب بزند. در صورت شنیدن کوبش منظم از بخش موتور، دستگاه را خاموش کنید.
ورود جسم خارجی به پروانه و خرابی بلبرینگ در بعضی مدل ها علائم مشابهی دارند. صفحه تعمیر جاروبرقی فیلیپس درباره بررسی صدای غیرعادی و قطعات موتور این برند توضیح بیشتری ارائه می کند.
۳. درگیری آرمیچر با کفشک قطب
آرمیچر باید در مرکز موتور و بدون تماس با بخش ثابت بچرخد. خرابی بلبرینگ، انحراف محور، تغییر شکل قطعات یا مونتاژ نادرست ممکن است فاصله آرمیچر و کفشک قطب را کاهش دهد.
تماس این قطعات معمولا صدایی فلزی، خشن و سایشی ایجاد می کند. این ایراد می تواند همزمان باعث افزایش جریان مصرفی، داغ شدن موتور، جرقه زدن زغال ها و کاهش قدرت مکش شود.
اگر صدا از داخل موتور شنیده می شود و با بوی سوختگی، جرقه یا افت دور همراه است، دستگاه باید باز و تست شود.
اگر صدای فلزی، زوزه یا لرزش از داخل موتور شنیده می‌شود و همزمان جرقه، افت دور یا بوی سوختگی وجود دارد، باید آرمیچر، کلکتور، زغال و بلبرینگ بررسی شوند تا مشخص شود تعمیر موتور جاروبرقی امکان‌پذیر است یا موتور نیاز به تعویض دارد.
۴. فرسودگی نگهدارنده های لاستیکی و لرزش گیر
موتور جاروبرقی معمولا با قطعات لاستیکی یا فومی داخل بدنه ثابت می شود. این قطعات ضربه و لرزش طبیعی موتور را جذب می کنند و مانع انتقال مستقیم صدا به بدنه پلاستیکی می شوند.
فرسودگی، پارگی، خشک شدن یا جابه جایی لرزش گیرها باعث می شود موتور داخل محفظه حرکت کند. در این حالت ممکن است بدنه بلرزد، صدای کوبش ایجاد شود یا هنگام جابه جایی دستگاه صدای لق بودن قطعه شنیده شود.
گاهی پیچ یا بست نگهدارنده نیز شل شده است. با این حال، سفت کردن بیش از حد یا استفاده از قطعه لاستیکی نامتناسب می تواند تعادل موتور و مسیر عبور هوا را مختل کند؛ بنابراین قطعه جایگزین باید با مدل دستگاه سازگار باشد.
۵. گرفتگی مسیر هوا یا وجود جسم خارجی در لوله
همه موارد سر و صدای جاروبرقی به خرابی موتور مربوط نیستند. گیر کردن تکه کاغذ، اسباب بازی کوچک، نخ، مو یا زباله حجیم در پارویی، لوله یا خرطومی می تواند صدای سوت، تق تق یا مکش نامنظم ایجاد کند.
مسیر هوا را چطور بررسی کنیم؟
- جاروبرقی را خاموش و از برق جدا کنید.
- پارویی، لوله تلسکوپی و خرطومی را از هم جدا کنید.
- هر بخش را مقابل نور بگیرید و مسیر داخلی را بررسی کنید.
- مو و نخ پیچیده شده دور برس را خارج کنید.
- کیسه، فیلتر و محل اتصال خرطومی به بدنه را کنترل کنید.
اگر با جدا کردن پارویی صدا از بین رفت، احتمال دارد مانع داخل برس یا لوله قرار داشته باشد. اگر صدا با افت قدرت همراه است، مقاله علت کم شدن مکش جاروبرقی مراحل بررسی کیسه، فیلتر و مسیر هوا را کامل تر توضیح می دهد.
جدول تشخیص نوع صدا و قطعه احتمالی
جدول زیر یک تشخیص اولیه ارائه می دهد. یک صدا ممکن است بیش از یک علت داشته باشد و نتیجه قطعی پس از بررسی دستگاه مشخص می شود.
| نوع صدا | قطعه یا علت احتمالی | نشانه همراه | اقدام مناسب |
|---|---|---|---|
| زوزه ممتد | بلبرینگ یا یاتاقان | افزایش صدا با بالا رفتن دور موتور | توقف استفاده و تست موتور |
| تق تق منظم | پروانه شکسته یا جسم خارجی | لرزش و کاهش مکش | بررسی مسیر هوا و فن |
| صدای فلزی و ساییدگی | درگیری آرمیچر یا خرابی محور | داغ شدن و احتمال جرقه | خاموش کردن فوری دستگاه |
| لرزش و کوبش | لرزش گیر یا پایه موتور | لرزش بدنه و صدای لق بودن | بررسی بست و نگهدارنده ها |
| صدای سوت | گرفتگی یا نشت مسیر هوا | افت مکش | بررسی کیسه، فیلتر و خرطومی |
| خش خش و جرقه | زغال، کلکتور یا سیم کشی | بوی سوختگی یا نوسان دور | قطع برق و تعمیر تخصصی |
گاهی تغییر صدای دستگاه همراه با نشانه‌های دیگری مانند افت مکش، داغ شدن بدنه، خاموشی ناگهانی، خروج گردوغبار یا جرقه موتور دیده می‌شود. در چنین شرایطی، مرور نشانه‌ها و خرابی‌های رایج جاروبرقی کمک می‌کند ارتباط میان علائم را بهتر تشخیص دهید و مشخص کنید کدام قطعه باید در اولویت بررسی قرار گیرد.
هزینه رفع صدای زیاد جاروبرقی چقدر است؟
هزینه تعمیر به علت صدا، برند، مدل دستگاه، قیمت قطعه و امکان تعمیر یا نیاز به تعویض آن بستگی دارد. رفع گرفتگی مسیر هوا معمولا هزینه کمتری نسبت به تعویض بلبرینگ، پروانه یا تعمیر موتور دارد. جزئیات عوامل موثر بر قیمت در بخش هزینه تعمیر جاروبرقی توضیح داده شده است.
آیا صدای زیاد جاروبرقی نشانه خطر است؟
هر صدای بلند به معنای خطر فوری نیست؛ اما تغییر ناگهانی صدای دستگاه نباید نادیده گرفته شود. گرفتگی ساده می تواند باعث صدای سوت شود، در حالی که زوزه موتور، صدای فلزی، کوبش شدید یا صدای جرقه ممکن است با خرابی قطعات چرخان و الکتریکی ارتباط داشته باشد.
در شرایط زیر جاروبرقی را خاموش و از برق جدا کنید:
- صدای بلند با بوی سوختگی همراه است.
- از موتور جرقه شدید دیده می شود.
- بدنه بیش از حد می لرزد یا جابه جا می شود.
- موتور صدای فلزی و ساییدگی دارد.
- دستگاه سریع داغ یا ناگهان خاموش می شود.
- قدرت مکش همزمان با تغییر صدا کاهش یافته است.
اگر افزایش صدا با گرم شدن سریع بدنه همراه است، راهنمای علت داغ شدن جاروبرقی به تشخیص ارتباط گرفتگی مسیر هوا، پروانه و موتور کمک می کند.
چرا جاروبرقی بعد از ایجاد صدای زیاد روشن نمی شود؟
اگر دستگاه پیش از خاموش شدن صدای فلزی، زوزه یا جرقه داشته و اکنون هیچ واکنشی نشان نمی دهد، احتمال دارد محافظ حرارتی فعال شده یا موتور، فیوز داخلی، کلید و مدار برق آسیب دیده باشند. مراحل بررسی ایمن این وضعیت در مقاله علت روشن نشدن جاروبرقی توضیح داده شده است.
سوالات متداول
جمع بندی
صدای بلند دستگاه می تواند از گرفتگی مسیر هوا، ورود جسم خارجی، خرابی بلبرینگ، شکستگی پروانه، درگیری آرمیچر یا فرسودگی لرزش گیرها ایجاد شود. اگر صدا پس از بررسی لوله، پارویی و کیسه برطرف نشد یا با لرزش، داغ شدن و بوی سوختگی همراه بود، استفاده از دستگاه را متوقف کنید و برای عیب یابی تخصصی اقدام کنید.