گرم شدن بدنه جاروبرقی پس از مدتی استفاده همیشه نشانه خرابی نیست؛ زیرا موتور هنگام کار حرارت تولید می کند و بخشی از این گرما از دریچه خروج هوا خارج می شود. مشکل زمانی جدی است که دستگاه در مدت کوتاهی بیش از حد داغ شود، مکش آن کاهش پیدا کند، صدای موتور تغییر کند یا جاروبرقی هنگام کار ناگهان خاموش شود.
در این راهنما مهم ترین دلایل داغ شدن جاروبرقی را از مشکلات ساده ای مانند پر بودن کیسه تا خرابی فن، ترموستات و موتور بررسی می کنیم. برای دریافت خدمات تخصصی نیز می توانید از صفحه تعمیر جاروبرقی استفاده کنید.
بوی سوختگی یا دود مشاهده می کنید؟
جاروبرقی را فورا خاموش کنید، دوشاخه را از پریز بیرون بکشید و تا زمان عیب یابی دوباره آن را روشن نکنید.
چقدر داغ شدن طبیعی است و چه زمانی خطرناک؟
موتور جاروبرقی هنگام کار گرما تولید می کند و هوای خروجی پشت دستگاه نیز معمولا گرم است. بنابراین کمی گرم شدن بدنه، به ویژه پس از نظافت طولانی، می تواند طبیعی باشد. برای تشخیص بهتر، رفتار فعلی دستگاه را با گذشته همان جاروبرقی مقایسه کنید؛ زیرا توان موتور، طراحی بدنه و مسیر تهویه در مدل های مختلف یکسان نیست.
گرمای احتمالا طبیعی
- بدنه پس از مدتی استفاده به تدریج گرم می شود.
- هوای خروجی گرم است اما بوی غیرعادی ندارد.
- قدرت مکش و صدای موتور تغییری نکرده است.
- دستگاه هنگام کار خاموش نمی شود.
گرمای غیرعادی و خطرناک
- بدنه در چند دقیقه اول بسیار داغ می شود.
- بوی سیم، پلاستیک یا لاک سوخته احساس می شود.
- صدای موتور خشن، نوسانی یا غیرعادی شده است.
- مکش کاهش یافته یا دستگاه ناگهان خاموش می شود.
هشدار ایمنی: در صورت مشاهده دود، جرقه، بوی سوختگی یا داغ شدن شدید دوشاخه، دستگاه را دوباره برای آزمایش روشن نکنید.
داغ شدن جاروبرقی در برندهای مختلف
دلایل داغ شدن در جاروبرقی های بوش، سامسونگ، ال جی، فیلیپس، پاناسونیک، آاگ، میله، تفال، دوو، اسنوا و پارس خزر معمولا مشابه است؛ اما نوع فیلتر، ساختار موتور، مسیر هوا و محل محافظ حرارتی در هر مدل تفاوت دارد.
در مدل های کیسه ای، پر شدن کیسه و در جاروبرقی های مخزن دار، کثیفی فیلتر یا محفظه سیکلون بیشتر دیده می شود. برای بررسی ایرادهای رایج یکی از برندهای پرکاربرد، صفحه تعمیر جاروبرقی بوش را مطالعه کنید.
۱. پر بودن کیسه یا مخزن
پر شدن کیسه یکی از رایج ترین دلایل افزایش دمای دستگاه است. موتور برای ایجاد مکش به عبور پیوسته هوا نیاز دارد. وقتی منافذ کیسه با گردوغبار پر می شوند، حجم هوای عبوری کاهش پیدا می کند و گرمای موتور به خوبی از دستگاه خارج نمی شود.
در مدل های بدون کیسه نیز پر شدن مخزن یا تجمع گردوغبار در محفظه سیکلون می تواند همین وضعیت را ایجاد کند. این مشکل معمولا با افت تدریجی مکش، تغییر صدای موتور و گرم شدن سریع بدنه همراه است.
راه حل: کیسه را پیش از پر شدن کامل تعویض کنید. در مدل مخزن دار، مخزن و بخش های قابل نظافت را مطابق دفترچه دستگاه تمیز کنید. اگر گردوغبار بسیار ریز جمع کرده اید، ممکن است منافذ کیسه پیش از پر شدن ظاهری مسدود شده باشند.
۲. کثیف بودن فیلتر و نرسیدن هوا به موتور
فیلتر محافظ موتور و فیلتر خروجی، گردوغبار را پیش از ورود به موتور یا خروج از دستگاه جذب می کنند. انباشته شدن آلودگی روی این فیلترها مسیر جریان هوا را محدود می کند و می تواند علت گرم شدن جاروبرقی باشد.
فیلتر مسدود معمولا همزمان باعث کاهش مکش و افزایش صدای دستگاه می شود. در چنین شرایطی موتور برای حفظ جریان هوا تحت فشار بیشتری کار می کند و دمای آن سریع تر بالا می رود.
راه حل: ابتدا دفترچه همان مدل را بررسی کنید. بعضی فیلترها قابل شستشو هستند و برخی باید تعویض شوند. فیلتر شسته شده باید پیش از نصب کاملا خشک باشد؛ زیرا رطوبت می تواند وارد بخش موتور شود.
کثیفی فیلتر معمولا با کاهش قدرت دستگاه همراه است. برای بررسی دقیق تر این ارتباط، راهنمای علت کم شدن مکش جاروبرقی را مطالعه کنید.
۳. گرفتگی مسیر هوا در شلنگ و لوله
گیر کردن مو، نخ، تکه کاغذ، دستمال، جوراب یا زباله های حجیم در پارویی، لوله تلسکوپی یا خرطومی باعث محدود شدن عبور هوا می شود. در نتیجه مکش کاهش پیدا می کند و موتور نمی تواند گرمای تولید شده را به شکل طبیعی دفع کند.
چطور مسیر هوا را بررسی کنیم؟
- جاروبرقی را خاموش و دوشاخه را از پریز جدا کنید.
- پارویی، لوله و خرطومی را از یکدیگر جدا کنید.
- هر قطعه را مقابل نور بگیرید و مسیر داخلی آن را ببینید.
- مو و نخ پیچیده شده دور برس را با احتیاط خارج کنید.
- دریچه های خروج هوای بدنه را از نظر پوشیده شدن بررسی کنید.
برای خارج کردن گرفتگی از میله فلزی نوک تیز استفاده نکنید؛ زیرا ممکن است خرطومی سوراخ شود. سوراخ شدن شلنگ نیز با ایجاد نشتی هوا، قدرت مکش را کاهش می دهد.
۴. خرابی فن یا پروانه
فن یا پروانه متصل به موتور وظیفه ایجاد جریان هوا را بر عهده دارد. شکستگی پره ها، گیر کردن جسم خارجی، شل شدن پروانه یا تجمع آلودگی می تواند گردش هوا را مختل کند. در این وضعیت ممکن است دستگاه هم مکش کمتری داشته باشد و هم سریع تر داغ شود.
نشانه های احتمالی خرابی پروانه
- صدای تق تق، لرزش یا ساییدگی از موتور شنیده می شود.
- مکش بدون پر بودن کیسه و فیلتر ضعیف است.
- بدنه در مدت کوتاهی داغ می شود.
- صدای موتور نسبت به گذشته زیرتر یا نامنظم شده است.
دسترسی به پروانه نیازمند باز کردن بخش موتور است. ادامه استفاده از دستگاهی که پروانه آن شکسته یا نامتعادل شده می تواند به بلبرینگ، آرمیچر و محفظه موتور آسیب بیشتری وارد کند.
۵. عمل نکردن ترموستات حفاظتی
ترموستات یا محافظ حرارتی برای قطع جریان برق در دمای غیرمجاز طراحی شده است. اگر جاروبرقی بیش از حد گرم شود، این قطعه باید موتور را خاموش کند تا از آسیب شدیدتر جلوگیری شود.
اگر محافظ حرارتی خراب شده باشد، ممکن است دستگاه در دمای بالا به کار ادامه دهد. از طرف دیگر، خاموش شدن مکرر نیز همیشه به معنای خرابی ترموستات نیست؛ زیرا این قطعه ممکن است در واکنش به پر بودن کیسه، گرفتگی فیلتر یا مشکل موتور به درستی عمل کرده باشد.
حذف محافظ حرارتی یا اتصال مستقیم سیم های آن راه حل تعمیر نیست. این کار سیستم ایمنی موتور را از مدار خارج می کند و خطر سوختن موتور یا آتش سوزی را افزایش می دهد.
اگر دستگاه پس از داغ شدن خاموش می شود و پس از سرد شدن دوباره کار می کند، راهنمای علت خاموش شدن ناگهانی جاروبرقی به تشخیص دقیق تر این الگو کمک می کند.
۶. نیم سوز شدن سیم پیچ موتور
نیم سوز شدن سیم پیچ جدی ترین علت افزایش دما است. آسیب عایق سیم پیچ، اتصال داخلی، فرسودگی زغال، خرابی کلکتور یا افزایش اصطکاک بلبرینگ می تواند باعث افزایش جریان مصرفی و تولید حرارت بیشتر شود.
داغ کردن موتور جاروبرقی در این حالت معمولا با بوی لاک یا سیم سوخته، کاهش قدرت مکش، جرقه غیرعادی، صدای خشن و خاموش شدن مکرر همراه است. ممکن است موتور هنوز کار کند، اما ادامه استفاده آسیب محدود را به سوختگی کامل تبدیل می کند.
تعمیر موتور بهتر است یا تعویض آن؟
پاسخ به نوع موتور، شدت آسیب سیم پیچ، وضعیت کلکتور، بلبرینگ و موجود بودن قطعات بستگی دارد. در بعضی موارد تعویض زغال یا بلبرینگ کافی است؛ اما موتور دارای سیم پیچ سوخته یا کلکتور آسیب دیده ممکن است نیاز به تعمیر اساسی یا تعویض کامل داشته باشد.
کار با جاروبرقی داغ چه خطراتی دارد؟
ادامه کار با دستگاهی که بیش از حد داغ شده است فقط عمر موتور را کاهش نمی دهد. حرارت بالا می تواند عایق سیم ها، اتصالات الکتریکی، برد کنترل و قطعات پلاستیکی اطراف موتور را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
۱
سوختن کامل موتور
حرارت مداوم می تواند عایق سیم پیچ را تخریب و موتور را از کار بیندازد.
۲
آسیب به سیم کشی
گرمای زیاد می تواند روکش سیم ها و سوکت های داخل دستگاه را ذوب یا شکننده کند.
۳
خطر دود و آتش سوزی
اتصال داخلی، سیم داغ یا قطعه پلاستیکی ذوب شده می تواند خطر دود و آتش سوزی ایجاد کند.
چطور از داغ شدن جاروبرقی جلوگیری کنیم؟
بیشتر موارد علت داغ کردن جاروبرقی به محدود شدن گردش هوا یا نگهداری نامناسب مربوط است. رعایت نکات زیر فشار وارد شده به موتور را کاهش می دهد:
- منتظر پر شدن کامل کیسه یا مخزن نمانید.
- فیلترها را مطابق دفترچه دستگاه تمیز یا تعویض کنید.
- فیلتر مرطوب را داخل جاروبرقی نصب نکنید.
- مو و نخ پیچیده شده دور برس را مرتب خارج کنید.
- خرطومی، لوله و پارویی را از نظر گرفتگی بررسی کنید.
- دریچه های خروج هوای دستگاه را نپوشانید.
- خاکستر داغ، زباله خیس و نخاله ساختمانی را جارو نکنید.
- پس از افت مکش، تغییر صدا یا ایجاد بوی غیرعادی، استفاده را متوقف کنید.
- برای نظافت طولانی، زمان استراحت توصیه شده در دفترچه مدل را رعایت کنید.
- سرویس دوره ای موتور و مسیر هوا را به تعویق نیندازید.
چه زمانی جاروبرقی به سرویس تخصصی نیاز دارد؟
اگر پس از تخلیه کیسه، نظافت فیلتر و رفع گرفتگی مسیر، دستگاه همچنان خیلی سریع داغ می شود، احتمال خرابی داخلی افزایش پیدا می کند. در شرایط زیر استفاده را متوقف کنید:
- جاروبرقی در کمتر از چند دقیقه بیش از حد گرم می شود.
- بوی سیم یا پلاستیک سوخته احساس می شود.
- موتور جرقه شدید یا صدای ساییدگی دارد.
- دستگاه بعد از گرم شدن خاموش می شود.
- قدرت مکش با وجود تمیز بودن مسیر هوا پایین است.
- بدنه، کابل یا دوشاخه بیش از حد داغ می شود.
- مشکل پس از هر بار خنک شدن دوباره تکرار می شود.
اگر داغ شدن دستگاه با نشانههای دیگری مانند کاهش مکش، خاموش شدن ناگهانی، صدای غیرعادی، بوی سوختگی، جرقه موتور یا روشن نشدن همراه است، برای مقایسه علتها و انتخاب مسیر بررسی مناسب، راهنمای جامع عیبیابی جاروبرقی را مطالعه کنید.
سوالات متداول
جمع بندی
داغ شدن دستگاه معمولا از پر بودن کیسه، کثیفی فیلتر یا گرفتگی مسیر هوا شروع می شود؛ اما خرابی پروانه، ترموستات و نیم سوز شدن موتور نیز می توانند عامل آن باشند. اگر پس از بررسی موارد ساده، دستگاه همچنان سریع گرم می شود یا بوی سوختگی، صدای غیرعادی و خاموشی مکرر دارد، استفاده را ادامه ندهید و برای دریافت خدمات تخصصی از تعمیرینو اقدام کنید.